ר׳ אייזיק ר׳ יעקלס ז״ל

תולדות חייו

ר׳ אייזיק ר׳ יעקלס ז״ל — ר׳ יצחק בן ר׳ יעקב — איז געווען א פרנס און נגיד פון דער קהילה אין קאזימיערזש, קראקא, אין דער ערשטער העלפט פון ה׳ ת׳ (מיט אן ערך דריי הונדערט פופציג יאר צוריק). ער איז נפטר געווארן אין קאזימיערזש, שבת קודש כ״ו סיון שנת תי״ג, און ער רוט אינעם רמ״א בית החיים, נעבן דער רמ״א שול — דער זעלבער בית החיים ווי דער רמ״א זי״ע. ווען ער איז געבוירן געווארן ווייסט מען נישט גענוי.

ער איז געווען א זון פון ר׳ יעקב, וואס מען האט אים גערופן ר׳ יעקלע דער גבר, א מנהיג פון דער קהילה, און פון די זיבן וואס האבן צוזאמענגעשטעלט די תקנות פון דער קהילה אין שנת שנ״ה. ר׳ אייזיק ז״ל איז געווען א סוחר און א באנקיר — ער האט געהאנדלט מיט גאלד, זילבער און זייד, און האט געהאט א געשעפט נעבן דער אלטער שול אין קאזימיערזש — און מען האט אים גערופן ״אייזיק דער גבר״. פון שנת שס״ח איז ער געווען פון די פרנסים פון דער קהילה, כמעט זיין גאנץ לעבן, ביז ת״ז, ווען ער האט אויף דער עלטער איבערגעגעבן דעם אמט צו זיין זון ר׳ משה. ער האט געוואוינט אויפן ווינקל ביים בית החיים, אנטקעגן דער שול וואס ער האט שפעטער אויפגעבויט.

זיין ווייב איז געווען בריינדל ע״ה. אויף דער וואנט פון דער שול שטייט אז דער געדאנק צו בויען די שול איז געווען אירער. מען שרייבט אז זי איז געווען א טאכטער פון ר׳ ישראל יחיאל ראפאפארט, א דיין אין קראקא. זי איז נפטר געווארן אין שנת ת״י, און רוט נישט ווייט פון אים.

זיין נאמען געדענקט מען מערסטנס צוליב דער שול וואס ער האט אויפגעבויט אין קאזימיערזש, ״ר׳ אייזיק ר׳ יעקלס שול״. דער קעניג האט אים געגעבן רשות צו בויען די שול אין שנת שצ״ח. דער בוי האט זיך אפגעשטופט צוליב די קעגנערשאפט פונעם גלח פון דער נאענטער קירך און פונעם בישאף פון קראקא, און די שול איז געעפנט געווארן אין שנת ת״ד. זי איז געווען די גרעסטע פון די שולן אין קאזימיערזש פון יענער צייט, און זי שטייט נאך היינט.

אין חסידישע ספרים ווערט ר׳ אייזיק ר׳ יעקלס ז״ל געבראכט אין דער מעשה פונעם אוצר אונטער דער בריק אין פראג. מען דערציילט — אזוי ווי רבי שמחה בונם פון פשיסחא זי״ע פלעגט דערציילן פאר יונגע לייט וואס זענען געקומען צו אים — אז ר׳ אייזיק האט עטליכע מאל געחלומט אז ער זאל פארן קיין פראג און גראבן נאך אן אוצר אונטער דער בריק ביים קעניג׳ס פאלאץ. ער איז אהינגעפארן, אבער סאלדאטן האבן געהיטן די בריק טאג און נאכט, און ער האט זיך נישט געטראוט צו גראבן. נאכדעם וואס ער איז טעג לאנג ארומגעגאנגען ארום דער בריק, האט א קאפיטאן אים געפרעגט וואס ער זוכט. ווען ר׳ אייזיק האט אים דערציילט דעם חלום, האט דער קאפיטאן אויסגעלאכט: ער אליין האט געחלומט פון אן אוצר אונטערן אויוון ביי א איד אין קראקא וואס הייסט אייזיק בן יעקל — נאר א נאר, האט ער געזאגט, וועט פארן אזוי ווייט צוליב א חלום. ר׳ אייזיק איז אהיימגעפארן, האט אויסגעגראבן אונטער זיין אייגענעם אויוון, געפונען דעם אוצר, און דערפון אויפגעבויט די שול וואס הייסט ״ר׳ אייזיק׳ס שול״. אזוי ווערט די מעשה דערציילט. מען ווייסט אויך אז ער איז שוין געווען א גבר און א פרנס פון דער קהילה אסאך יארן איידער ער האט אויפגעבויט די שול.

זיין מצבה שטייט נאך היינט אינעם רמ״א בית החיים, און עס זענען דא בילדער דערפון אויף דער בלאט. די ווערטער פון דער מצבה זענען שוין לאנג געדרוקט געווארן, צווישן אנדערע אינעם ספר לוחות זכרון. אויף איין זייט שטייט: ״האלוף כמוהר״ר אייזיק ר״י, אשר בנה בית הכנסת, מעשה ידי אמן״. אויף דער אנדערער זייט שטייט א לענגערער גראם, און עס ווערט דארט געזאגט אז זיין נשמה איז ארויס בטהרה שבת קודש כ״ו סיון שנת תי״ג.

אייער קוויטל ווערט געלייגט אויפן קבר פון ר׳ אייזיק ר׳ יעקלס ז״ל אינעם רמ״א בית החיים אין קראקא.

די תקופה

ער האט געלעבט אין קראקא א דור נאכן רמ״א זי״ע (נסתלק של״ב), אין די יארן ווען דער מגלה עמוקות זי״ע און דערנאך דער תוספות יום טוב זי״ע זענען געשטאנען בראש פון דער תורה אין שטאט. דער תוספות יום טוב זי״ע איז געווארן רב אין קראקא אין שנת ת״ג, ארום דער צייט ווען ר׳ אייזיק׳ס שול איז געעפנט געווארן, און ער רוט אויך אין דעם זעלבן בית החיים. ר׳ אייזיק׳ס לעצטע יארן זענען געווען די יארן פון די גזירות ת״ח ות״ט, א שרעקליכע צרה פאר די אידן אין פוילן. קאזימיערזש איז געבליבן א גרויסע קהילה. ער איז נפטר געווארן אין שנת תי״ג, אין דעם זעלבן בית החיים וואו מען געדענקט אויך יאסעלע דער הייליגער קמצן זי״ע.

פריער און שפעטער