תוספות יום טוב זי״ע

ביאגראפיע

רבי גרשון שאול יום־טוב ליפמן בן נתן הלוי העלער זי״ע איז באקאנט מיטן פירוש אויף משניות, תוספות יום טוב. ער איז געווען פון די גרויסע תלמודישע חכמים אין פראג און אין פוילן אין די יארן פאר ת״ח.

געבוירן בערך של״ט, איז ער געווען א תלמיד פונעם מהר״ל מפראג זי״ע און א דיין אין פראג שוין ביי אכצן יאר. שפעטער איז ער געווען רב אין ניקלשבורג, ווין, און רב אין פראג. אין שפ״ט האט מען אים ארעסטירט אין ווין אויף בלבולים קעגן אידישקייט; מען האט אים באפרייט נאך א שווערער כופר, און ער איז אריבער אין פוילן. אין ת״ג איז ער געווארן רב אין קראקא, און נאך רבי יהושע העשיל׳ס הסתלקות אויך ראש ישיבה. ער איז נפטר געווארן אין קראקא אין תי״ד און ליגט אין רמ״א בית החיים.

מען דערציילט אז ווען די באהאלטענע צדקה פון יוסעלע דער הייליגער קמצן זי״ע איז נתגלה געווארן, האט תוספות יום טוב זי״ע געבעטן מען זאל אים באגראבן לעבן אים. דאס איז א מסורה וואס האלט זיך ביי די צוויי קברים, וואס שטייען איינס לעבן צווייטן ביי דער וואנט פונעם בית החיים. מיר ברענגען עס ווי מען דערציילט, נישט אלס א פאקט וואס שטייט אין א ספר פון יענע יארן.

היסטארישער הינטערגרונט

די ערשטע יארן פון תוספות יום טוב זי״ע זענען געווען אין פראג, א גרויסע תורה־שטאט, שוין אין שאטן פון לאנגע מלחמות. אין שפ״ט האט מען אים גענומען אין תפיסה אין ווין. די צווייטע העלפט פון זיין לעבן איז אין פוילן, כולל די גזירות ת״ח־ת״ט, וואס ער האט באגלייט מיט פיוטים. ער איז נפטר געווארן אין קראקא זעקס יאר שפעטער.

פריער און שפעטער