רבי אליעזר בן אליהו אשכנזי זצ״ל, בעל מעשי ה׳
רבי אליעזר אשכנזי זצ״ל
רבי אליעזר בן אליהו אשכנזי זצ״ל, בעל מעשי ה׳
קומענדיקע יארצייט: 2 December 2026 (5787)
שיקט א קוויטל צו דעם קברביאגראפיע
רבי אליעזר אשכנזי זצ״ל, רבי אליעזר בן אליהו, בעל מעשי ה׳, איז געבוירן בערך רע״ב (טייל שרייבן רע״ג). טייל זאגן אז ער איז געבוירן אין דעם מזרח, אנדערע דערמאנען פראג. ער איז נפטר געווארן אין קראקא כ״ב כסלו ה׳שמ״ו (13 דעצעמבער 1585), און ער ליגט אין רמ״א בית החיים. אויף זיין מצבֿה הייבט זיך אן די אויפשריפט מיט די ווערטער «הגאון מהר״ר אליעזר אשכנזי.»
ער האט געלערנט אין סאלוניקי ביי רבי יוסף טאיטאצאק זי״ע. א סך יארן איז ער געווען רב אין מצרים, מסתמא אין פוסטאט (קאירא), וואו ער איז געווארן באקאנט אין תורה און אויך אלס א נגיד. שפעטער איז ער געווען רב אין פאמאגוסטא, אין ציפערן, צוויי יאר. פון דארט איז ער געקומען קיין ווינעציה, דערנאך קיין פראג (שכ״א), וואו זיין חתימה איז געווען די ערשטע אויף די תקנות פון דער חברה קדישא. ער איז געפארן ביז קרימען, צוריקגעקומען קיין איטאליע נישט פאר ש״ל, און געווען רב אין קרעמאנא, וואו ער האט געדרוקט יוסף לקח אויף מגילת אסתר אין של״ו. שפעטער איז ער געווען רב אין פוזנא. אין שמ״ד האט ער זיך באזעצט אין קראקא, און דארט איז ער נפטר געווארן א יאר שפעטער.
אויף דער מצבֿה איז דא א שילד פון א נחש אויבן. די קראקא׳ער קהילה שרייבט אז דאס איז א צייכן פון א רופא, ווייל ער איז אויך געווען א רופא. אייער קוויטל וועט געלייגט ווערן ביים קבר פון רבי אליעזר אשכנזי זצ״ל אין רמ״א בית החיים אין קראקא.
היסטארישער הינטערגרונט
רבי אליעזר אשכנזי זצ״ל האט געלעבט אין דעם זעלבן יארהונדערט ווי דער רמ״א זי״ע, ווען פוילישע אידנטום איז געווען א גרויסער תורה־צענטער און דער שלחן ערוך איז געשריבן און מקובל געווארן. ער האט קודם געדינט אין די קהילות פון מזרח און איטאליע, און שפעטער אין פוילן. קיין קראקא איז ער געקומען וואוינען אין שמ״ד, צוועלף יאר נאך דעם רמ״א זי״ע׳ס הסתלקות (של״ב), און ער ליגט אין דעם זעלבן בית החיים.
פריער און שפעטער
ווער ס׳איז געווען פריער
- רבי יוסף טאיטאצאק מסאלוניקי זי״ע — זיין רבי; א גרויסער מקובל און ראש ישיבה אין סאלוניקי
- דער רמ״א זי״ע — דער פריערדיקער פוסק פון קראקא, פון דעם זעלבן דור; רבי אליעזר זצ״ל האט זיך באזעצט אין קראקא שפעטער, נאך דעם רמ״א׳ס הסתלקות, און ליגט אין דעם זעלבן בית החיים
ווער ס׳איז געווען שפעטער
- דער מגלה עמוקות זי״ע — ראש ישיבה און דרשן אין קראקא א דור שפעטער; ליגט אויך אין רמ״א בית החיים
בני דור
- דער רמ״א זי״ע — א גדול פון דעם זעלבן דור. זיי האבן זיך געשריבן בריוו, און דער רמ״א ברענגט א פסק פון אים אין שו״ת הרמ״א, סימן צ״ו. די מקורות שטעלן נישט רבי אליעזר אין קראקא ביז שמ״ד, נאך דעם רמ״א׳ס הסתלקות אין של״ב.
- רבי יוסף קארו, דער בית יוסף זי״ע — א גדול פון דעם זעלבן דור; די מקורות שרייבן אז ער האט געהאלטן רבי אליעזר פאר א בר־סמכא
- דער מהרש״ל, רבי שלמה לוריא זי״ע — א גדול פון דעם זעלבן דור אין פוילן; די מקורות שרייבן אז אויך ער האט אים געהאלטן פאר א בר־סמכא
מקורות
די פאקטן אויף דער זייט שטאמען פון דער אלטער וועבזייט און פון די מקורות דא. וואו די מקורות זענען נישט איין שטה, שטייט עס אין טעקסט.
- Wikipedia: Eliezer ben Elijah Ashkenazi
- Jewish Encyclopedia: Ashkenazi, Eliezer (Lazer) b. Elijah
- Krakow Jewish Community: Eliezer Ashkenazi, rav in Krakow 1584–1585 (serpent on the matzeivah as a rofeh’s sign; correspondence with the Remu)
- Hebcal date converter (Hebrew–Gregorian yahrzeit dates, including 5787)
קוויטל
שיקט א קוויטל צו רבי אליעזר אשכנזי זצ״ל
שרייבט די נעמען און אייער בקשה. דאס קוויטל וועט מען ברענגען צו דעם קבר. א פדיון פון אכצן דאלאר אדער מער גייט מיט; איר קלייבט אויס דעם סכום, און מען פירט אייך צו א זיכערער צאל־זייט. דער שליח קריגט דאס קוויטל ערשט ווען דער פדיון איז אנגעקומען.