רבי עזריאל הלוי איש הורוויץ זצ״ל, דער ראש הברזל, אב״ד לובלין
רבי עזריאל הלוי הורוויץ זצ״ל
רבי עזריאל הלוי איש הורוויץ זצ״ל, דער ראש הברזל, אב״ד לובלין
קומענדיקע יארצייט: 22 November 2027 (5788)
שיקט א קוויטל צו דעם קברביאגראפיע
רבי עזריאל הלוי הורוויץ זצ״ל, אב בית דין פון לובלין, איז באקאנט געווען אלס דער ראש הברזל, אויף אידיש דער אייזערנער קאפ. ער איז געבוירן אין זאמושץ אין תקי״ז (1757), א זון פון רבי דוב מזאמושץ, ווי שפעטערדיקע חשבונות רופן זיין פאטער. די מצבֿה רופט אים א זון פון דעם גדול׳ן רב, מורנו, מזאמושץ. ער איז געווען רב אין קראשניק, און אין תקס״ו (1805/6) איז ער געווארן רב פון לובלין. ער איז נפטר געווארן דארט בשבת, כ״ב חשון תקע״ט (21סטן נאוועמבער 1818), און ער ליגט אין דעם אלטן בית החיים אויפן בארג גראדזיסקא, קאלינאוושטשיזנא.
די אויפשריפט אויף דער מצבֿה הייבט זיך אן מיטן כבוד פון א גאון און רב, און רופט אים «מוהר״ר עזריאל הלוי איש הורוויץ,» אב״ד דפק״ק לובלין, «נקי כפים.» זי שרייבט אז ער איז נאסף געווארן בש״ק, כ״ב חשון תקע״ט. אויבן שטייט א לוי׳ישער קנקן, דער סימן פון א לוי. די שווארצע מצבֿה מיטן רויטן ראם וואס שטייט היינט איז א שפעטערדיקע מצבֿה, לויט דעם נוסח פון דער ערשטער מצבֿה; אן עלטער בילד פון יענער ערשטער מצבֿה איז אויף דעם בלאט.
ער איז געווען אב״ד לובלין אין די יארן ווען דער חוזה מלובלין זי״ע האט געלעבט אין שטאט. מען געדענקט אים אלס איינער וואס האט זיך געשטעלט קעגן די חסידים אין לובלין, און בפרט קעגן דעם דרך פון דעם חוזה. גלייך דערמיט שרייבן טייל חשבונות פון א ווארעמערער באציאונג מיט די ערשטע רבי׳ס פון פשיסחא. מיר ברענגען דאס נאר ווי די מקורות שרייבן. זיינע חידושים און תשובות האט מען געדרוקט א סך יארן שפעטער אונטערן נאמען ראש ברזל.
ער ליגט אין דעם זעלבן אלטן בית החיים ווי רבי שלום שכנא זי״ע. די בילדער ווייזן ווי די צוויי מצבות שטייען לעבן אנאנד, מיט קוויטלעך ביי דער עלטערער מצבֿה. אייער קוויטל וועט מען לייגן אויף זיין קבר דארט.
היסטארישער הינטערגרונט
דער אלטער בית החיים פון לובלין שטייט אויפן בארג גראדזיסקא, אויף קאלינאוושטשיזנא. ער איז איינער פון די עלטסטע בתי חיים אין פולין, און ער איז געווען דער געוויינטלעכער בית החיים פון דער קהילה ביז בערך תקפ״ט, ווען מען האט געעפנט א נייעם בית החיים. רבי עזריאל, וואס איז נפטר געווארן אין תקע״ט, האט מען דערפאר מקבר געווען דא, נישט אין דעם שפעטערדיקן בית החיים. דער חוזה מלובלין זי״ע, וואס איז נפטר געווארן אין תקע״ה, ליגט אויך אין דעם אלטן בית החיים, אין אן אהל; ס׳איז נאך נישטא א בלאט פאר אים אויף דער זייט. די צוויי מצבות אויף די בילדער זענען רבי עזריאל׳ס שפעטערדיקע מצבֿה, און גלייך הינטער איר די אלטע מצבֿה פון רבי שלום שכנא זי״ע.
פריער און שפעטער
ווער ס׳איז געווען פריער
- רבי דוב מזאמושץ — זיין פאטער, ווי שפעטערדיקע חשבונות רופן אים
ווער ס׳איז געווען שפעטער
- —
בני דור
- דער חוזה מלובלין זי״ע — ער האט געלעבט אין לובלין אין די זעלבע יארן; רבי עזריאל געדענקט מען אלס איינער וואס האט זיך געשטעלט קעגן די חסידים אין שטאט, און בפרט קעגן דעם דרך פון דעם חוזה. ס׳איז נאך נישטא א בלאט פאר דעם חוזה אויף דער זייט
- די ערשטע רבי׳ס פון פשיסחא זי״ע — טייל חשבונות שרייבן פון א ווארעמערער באציאונג מיט זיי, אפילו בשעת ער האט זיך געשטעלט קעגן די חסידים אין לובלין
- רבי שלום שכנא זי״ע מלובלין — פון א פריערדיקן דור; זיין אלטע מצבֿה שטייט היינט גלייך לעבן רבי עזריאל׳ס שפעטערדיקע מצבֿה
מקורות
די פאקטן אויף דער זייט שטאמען פון דער אלטער וועבזייט און פון די מקורות דא. וואו די מקורות זענען נישט איין שטה, שטייט עס אין טעקסט.
- Hebrew Wikipedia: Azriel Horowitz (22 Cheshvan 5579 / 21 November 1818; old Jewish cemetery, Lublin)
- Zadikim.net: Rabbi Azriel HaLevi Horowitz of Lublin (22 Cheshvan 5579, as recorded on the matzeivah)
- Teatr NN Lexicon: Old Jewish cemetery in Lublin (Grodzisko / Kalinowszczyzna; Shalom Shachna, 1558)
- Virtual Shtetl: Old Jewish cemetery in Lublin, ul. Kalinowszczyzna (Grodzisko hill)
- Hebcal date converter (Hebrew–Gregorian yahrzeit dates, including 5787)
קוויטל
שיקט א קוויטל צו רבי עזריאל הלוי הורוויץ זצ״ל
שרייבט די נעמען און אייער בקשה. דאס קוויטל וועט מען ברענגען צו דעם קבר. א פדיון פון אכצן דאלאר אדער מער גייט מיט; איר קלייבט אויס דעם סכום, און מען פירט אייך צו א זיכערער צאל־זייט. דער שליח קריגט דאס קוויטל ערשט ווען דער פדיון איז אנגעקומען.